دستورالعمل مولد سازي ميگوي وانامي

غلامحسين دليرپور

مولد سازي شامل فرايند جدا سازي ميگوهاي پيش مولد از استخرهاي پرورشي و انتقال آن ها به استخرهاي سرپوشيده تا هنگام تخم كشي از مولدين مي باشد . در ابتدا ميگوهاي درشت استخر پرورش به صورت مساوي از نر و ماده جدا شده و به استخر گلخانه منتقل مي گردد . تراكم ميگوها در گلخانه حدود 5 تا 10 قطعه در متر مكعب مي باشد . پيش مولد ها در استخر گلخانه اي زمستان گذراني مي شوند كه در اواخر اصفند با گرم شدنهوا ( در سواحل جنوبي ايران ) مولدين انتخاب و به سالن سر پوشيده منتقل مي گردند براي انتخاب مولدين مي بايست ميگوهاي سالم و بزرگ گزينش شده به يالن منتقل گردند . تنظيم دماي آب ، كنترل كيفيت آب و غذا ، قطع پايه چشمي و ايجاد آرامش در محيط از مسائل داراي اهميت مي باشد .

غذاي رايج ميگوها در اين مرحله شامل ماهي مركب ، كرم دريايي و ملاليس مي باشد . چنانچه كرم حاكي در دسترس باشد مي توان از آن به عنوان غذاي اصلي و يا جانشين كرم دريايي استفاده نمود . كيفيت آب نيز از عوامل تاثير گذار در مولد سازي است . كلرزني آب 14-20 گرم در متر مكعب و خنثي سازي با هوادهي شديد و سپس افزودن EDTA ( 5-2 گرم در هزار ) براي ته نشين شدن فلزات سنگين از مواردي است كه بايد دقيقا كنترل شود علاوه بر اين در همگام آبگيري تانك هاي تخمريزي لازم است از فيلترهاي كيسه چند لايه استفاده گردد تا ورود گردو غبار به مخزن آب به حداقل برسد . شوري آب 30 تا 33 قسمت در هزار مناسب مي باشد .لازم است بر روي مخزن هاي مولدين لامپ هايي تهيه گردند كه نور كافي در روز به تانك ها بتابد مغمولا يك تناوب 12 ساعته نوري مناسب مي باشد .       

 نگهداري موادين و مراخل تخم كشي در سالن  تكثير            

 مولدين نر و ماده  به صورت جداگانه در مخزن هاي مولدين نگهداري مي شوند . دو روز پس از انتقال ميگوها به يالن ، مولدين ماده قطع پايه چشمي مي شوند . براي اين كار مولدين ماده با دست چپ گرفته شده و در حالي كه شاخك هاي ان كاملا كنار زده شده با پنس داغ پايه چشمي بدون اينكه كشيده شود قطع مي گردد . سوختن شاخك ها يا كشيده شدن پايه چشمي عوارض تامطلوبي بر ميگوها دارد .

تعويض آب بايد روزانه و در ظهر و شب انجام گيرد . مولدين ماده  را در هنگام تعويض اب مورد بررسي قرار مي دهيم . براي اين منظور بهتراست يك سبد توري در ون اب همان مخزن قرار دهيم تا هنگامي مولدين به وسيله ساچوك صيد مي شوند ميگوهايي را كه رسيدگي جنسي مناسب ندارند موقتا درون سبد قرار داده تا از صيد مجدد انها جلوگيري شود . ميگوهاي رسيده را به مخزن مولدين نر منتقل مي كنيم و سپس باقيمانده ميگوها را از سبد خارج مي كنيم .

زمان بررسي اسپرم گيري مولدين حدود ساعت 9 شب مي باشد كه البته بر اساس شرايط ميگوها ممكن است از ابتداي غروب تا ساعت 11 شب تغيير يابد. اين تغييرات بر اساس تجربيات و برداشت كارشناس مجري صورت مي پذيرد.

بر روي مخزن ها يك لامپ روشنايي قرار مي دهيم كه معمولا از ساعت 7 صبح تا 7 شب روشن مي باشد ممكن است براساس نوع مكان و مولدين ، در زمان نوردهي نيز تغييراتي حاصل شود.

غذادهي مولدين معمولا 4 بار در روز و حدود 10 تا 20 درصد وزن بدن انجام مي شود.

ميزان و زمان غذادهي براساس مشاهده چشمي از ميزان غذا خوري ميگوها تنظيم ميگردد.

انتقال مولدين به مخزن تخم ريزي

شب ، هنگام تعويض آب و زماني كه ميزان آب درون مخزن را كاهش داده ايم مولدين سادهه مورد بررسي قرار گرفته و مولدين اسپرم گرفته را به مخزن هاي تخم ريزي منتقل مي كنيم و ساير مولدين را به مخزن مولدين ماده بر مي گردانيم. مخزن ها معمولا 200 ليتري و با رنگ تيره مي باشند كه در اتاقي جداگانه قرار دارند. كيفيت مناسب آب در مخازن تخم ريزي از اهميت بسيار بالايي برخوردار است و كمترين استرس ممكن است باعث عدم تخمريزي يا عدم تفريخ تخم ها گردد، لذا حتماً بايد از آبي كه كلر زده و فلزات آن خنثي گرديده است پس از عبور از فيلتر چند لايه اي استفاده كرد. محيط آرام و تاريك و هوادهي ملايم از ديگر موارد مهم در اين مرحله مي باشد. صبح روز بعد مولدين را از مخازن خارج كرده ، به مخزن مولدين ماده بر مي گردانيم. حدود ساعت 12 ظهر ناپلي ها از تخم خارج مي شوند. پس از تفريخ تخم ها ، كف مخزن را با شيلنگ آكواريوم سيفون مي كنيم تا از احتمال آلودگي بر اثر تخم هاي تفريخ نشده جلوگيري شود. در غروب روز ديگر ناپلي ها تبديل به زوآ گشته و آماده انتقال به تانك هاي پرورش مي گردند.